2017-yilda vafot etgan ozbekistonlik davlat va jamoat arboblari

Tugab borayotgan 2017-yilda Ozbekiston ilm-fani va madaniyati bir nechta arboblaridan ayrildi. Ziyouz.uz portali ushbu yilda vafot etgan ozbekistonlik davlat va jamoat arboblari, ziyolilarni xotirladi. Foto: Ziyo.uzAkademik Boris Bondarenko (19232017)Hisoblash matematikasi va differensial tenglamalar sohasidagi taniqli olim, Ozbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi akademigi Boris Anisimovich Bondarenko 1923-yil 12-oktabrda Rossiya Federatsiyasining Boshqirdiston Respublikasi Davlekanovo shahrida tugildi. 1953-yili Orta Osiyo davlat universitetini (hozirgi Ozbekiston Milliy universiteti) matematika mutaxassisligi boyicha tugatdi. Dastlab nomzodlik, keyinchalik doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi. Ilm-fan sohasidagi kop yillik xizmatlari uchun 2000-yilda Ozbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining haqiqiy azosi etib saylandi.Istedodli olim qariyb 70 yillik ilmiy-pedagogik faoliyati davomida Toshkent temir yol muhandislari instituti kafedrasi mudiri, Fanlar akademiyasining Matematika instituti katta ilmiy xodimi, ilmiy kotibi, Kibernetika instituti laboratoriya mudiri, yetakchi ilmiy xodimi, direktorning ilmiy ishlar boyicha orinbosari lavozimlarida samarali mehnat qildi va mamalakatda matematika sohasidagi dolzarb masalalarni tadqiq etish, yuqori malakali kadrlar tayyorlashga munosib hissa qoshdi.Olimning chiziqli va yarimchiziqli differensial tenglamalar sohasining nazariy va amaliy masalalariga bagishlangan 500 dan ziyod ilmiy maqolalari, kitob va monografiyalariOzbekiston va xorijiy mamlakatlar olimlari va mutaxassislariga yaxshi malum. U Ozbekiston Respublikasi fan arbobi faxriy unvoni va Jasorat medali bilan mukofotlangan edi.Jamoat arbobi Ahmadjon Odilov (19252017)Taniqli jamoat arbobi Ahmadjon Odilov 1925-yili Namangan viloyati Pop tumanidagi Gurumsaroy qishlogida tugilgan. 19601970-yillarda Pop tumanidagi Lenin nomli jamoa xojaligiga raislik, 1970-yillar oxirida Pop tuman agrosanoat kompleksiga rahbarlik qilgan.1980-yillar ortalarida qozgatilgan Paxta ishi boyicha ayblanib, qamoqqa olingan, Moskvadagi Butirka qamoqxonasida saqlangan. 1991-yil dekabrida qamoqdan ozod etilgan, biroq 1993-yil iyunida yana ozodlikdan mahrum etilgan. Shu bilan 2008-yil iyunida 83 yoshida ozodlikka chiqqan.U sobiq Ittifoq davrida Sotsialistik mehnat qahramoni unvoni, uch marta Lenin ordeni, bir marta Oktabr inqilobi ordeni bilan taqdirlangan.Akademik Anna Glushenkova (19262017)Tabiiy birikmalar kimyosi va texnologiyasi sohasidagi taniqli olima, Ozbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi akademigi Anna Ivanovna Glushenkova 1926-yil 1-avgustda Rossiya Federatsiyasining Volgograd viloyatidagi Rudna tumanida tugildi. 1948-yili Orta Osiyo industrial institutini (hozirgi Toshkent davlat texnika universiteti) tugatib, ushbu institut aspiranturasida tahsil oldi. Dastlab nomzodlik, keyinchalik doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi. Ilm-fan sohasidagi kop yillik xizmatlari uchun 2000-yilda Ozbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining haqiqiy azosi etib saylandi.Istedodli olima qariyb 70 yillik ilmiy-pedagogik faoliyati davomida Toshkent politexnika instituti (hozirgi Toshkent davlat texnika universiteti) kafedra mudiri, Fanlar akademiyasining Osimlik moddalari kimyosi instituti katta ilmiy xodimi, laboratoriya mudiri, direktori, Fanlar akademiyasi prezidiumi azosi kabi masul lavozimlarda samarali mehnat qildi va mamlakatda tabiiy birikmalar kimyosi va texnologiyasi sohasidagi dolzarb masalalarni tadqiq etish, yuqori malakali kadrlar tayyorlashga munosib hissa qoshdi.Olimaning tabiiy birikmalar kimyosi va texnologiyasi sohasining nazariy va amaliy masalalariga bagishlangan 400 dan ziyod ilmiy maqolalari, kitob va monografiyalari yurtimiz va xorijiy mamlakatlar olimlari va mutaxassislariga yaxshi malum. U Ozbekiston Respublikasida xizmat korsatgan fan arbobi faxriy unvoni va Mehnat shuhrati ordeni bilan mukofotlangan edi.Ozbekistonning sobiq rahbari Inomjon Usmonxojayev (19302017)Ozbekiston davlat va jamoat arbobi Inomjon Usmonxojayev 1930-yil Fargonada tugilgan, 19721974-yillarda Namangan viloyatiga, 19741978-yillarda Andijon viloyatiga rahbarlik qilgan.1978-yildan to Sharof Rashidovning vafotiga qadar 1983-yilgacha Ozbekiston Oliy Kengashiga raislik qilib, 19831988-yillarda Ozbekistonga rahbarlik qilgan.Qayta qurish davrida korrupsiyada ayblangan. 1989-yil dekabrida paxta ishi boyicha 12 yilga ozodlikdan mahrum etilgan, 1990-yil ozodlikka chiqarilgan. 2016-yil dekabrida toliq oqlangan.Jurnalist, professor Feliks Nesterenko (19302017)Ozbekiston jurnalistikasi taraqqiyotiga katta hissa qoshgan olim, professor Feliks Petrovich Nesterenko 1930-yili Moskva shahrida tugilgan. Ota-onasi qatagon qilinganidan song bolalar uyida katta bolgan. Naxodka va Saxalinda harbiy flotda, Angrenda komir shaxtasida, Tashtekstilmash va Sirdarinskaya pravda gazetalarida xizmat qilgan.1968-yili Toshkent davlat universitetining jurnalistika fakultetini sirtdan tamomlagandan song shu yerda dars bera boshlagan. 1972-yili dotsent, 1984-yili professor unvonlarini olgan.Feliks Nesterenkoning bir qancha shogirdlari uning rahbarligida nomzodlik va doktorlik dissertatsiyalarini yoqlagan. U jurnalistika sohasida bir qancha kitob va darsliklar muallifi. Uning 1700 iborani ozida jamlagan Lugat jurnalistika, reklama, pablik rileyshn kitobi talabalar va jurnalistikaga qiziquvchilar uchun birlamchi manbadir.Ozbekiston vrachlar uyushmasi raisi Abdulla Xudoyberganov (19362017)Abdulla Matkarimovich Xudoyberganov 1936-yili Tortkolda tugilgan. 1959-yili Toshkent tibbiyot institutining tibbiyot fakultetini tamomlagan. Faoliyatini jarroh sifatida Moynoq tumanida boshlagan. 1960-yillar Moynoq tuman shifoxonasi bosh vrachi bolgan.1970-yillarda Qoraqalpogiston ASSR sogliqni saqlash vaziri bolgan. 19811986-yillarda Ozbekiston SSR sogliqni saqlash vaziri bolgan.2004-yilga qadar Xudoyberganov akademik Vosit Vohidov nomidagi Respublika ixtisoslashtirilgan jarrohlik markazi direktori orinbosari bolib ishlagan.Shoir va tarjimon Tursunboy Adashboyev (19392017)Tursunboy Adashboyev 1939-yil 1-yanvarda Osh viloyati, Olabuqa tumanidagi Safed Bulon qishlogida tugilgan. ToshDUni hamda Moskvadagi Jahon adabiyoti institutini bitirgan (1962).Ilk sherlar toplami Kamolning olmasi (1964). Biz sayohatchilar (1966), Olatovlik bolaman, Arslonbob sharsharasi (1969), Surnay (1970), Nur daryo (1975), Guldasta (1968), Olatog-lolatog (1978), Oqbora tolqinlari, Sovga, Arslonbob afsonasi (1988), Sichqonning orzusi, Uch botaloq va sirli qovoq (1990), Orzularim qosh qanotim (2003), Oltin yolli tulpor qissasi (2003, ertaklar) kabi toplamlari nashr etilgan.Uolter De Lamer, K. Chukovskiy, S. Marshak, L. Briyedis kabi shoirlarning asarlarini ozbek tiliga tarjima qilgan.Mohir tarjimon Yanglish Egamova (19432017)Yanglish Egamova 1943-yilning 2-mayida Samarqand viloyati Payariq tumanidagi Olchin qishlogida tugilgan. Alisher Navoiy nomidagi Samarqand davlat universitetining xorijiy filologiya fakultetida tahsil olgan. Filologiya fanlari nomzodi, dotsent. Tarjima nazariyasi va til ilmiga oid bir qancha ilmiy maqolalar muallifi.Yanglish Egamova nemis allomasi, jahon xalqlarining sevimli adibi, shoiri, dramaturgi Iogann Volfgang Gyote asarlarining tarjimoni sifatida dong taratdi.Yanglish Egamova 1975-yilda Gyotening Yosh Verterning iztiroblari romanini Gafur Gulom nomidagi Adabiyot va sanat nashriyotida nashr ettirgan. Shundan song Bruno Apitsning Qashqirlar changalida romani, Volfgang Borxertning hikoyalari, Firts Vyurtlening Zahiriddin Muhammad Bobur haqidagi Andijon shahzodasi qissasi, Gyotening Muhabbatnoma nomli saylanma kitobi, Yosh Verterning iztiroblari (qayta nashr), Hamroz dillar romanlari Yanglish Egamova tarjimasida chop etilgan.Yohann Peter Ekkermanning Gyote hayoti va ijodiga bagishlangan Gyote bilan gurunglar nomli yirik kitobining Yanglish Egamova tarjimasida nashr etilgan.Shoira Tursunoy Sodiqova (19442017)Tursunoy Sodiqova 1944-yili Andijon shahrida tugilgan. Toshkent davlat universitetini tamomlagan. Orta maktabda muallim, yoshlar tashkilotlarida, keyinchalik Andijon Davlat tillar institutida, Respublika Manaviyat va marifat markazida ishlagan. Filologiya fanlari nomzodi, Ozbekiston Respublikasida xizmat korsatgan madaniyat xodimi.Tursunoy Sodiqovaning ilk sheriy toplami Kuy nomi bilan 1976-yilda chop etilgan. Shundan beri Gul fasli (1981), Iqbol (1984), Dil gavhari (1985), Izlay-izlay topganim (1988), Girya (1994) kabi onga yaqin sheriy guldastalar yaratib, oz oquvchilariga taqdim etdi. Shuningdek, odob-axloq mavzularida bitilgan maqolalarini Andisha (1988), Mehrigiyo (1989), Baxtli boling (1989), Baxt nima? (1994), Ozbek sheriyatida anana va oziga xoslik kabi nomlar bilan toplam va qollanmalar tarzida nashr ettirgan.Publitsist va shoir Nosir Muhammad (19462017)Nosir Muhammad (Nasriddin Muhammadiyev) 1946-yilning 2-dekabrida Qashqadaryo viloyatining Yakkabog qorgonida tugilgan. 1968-yili Toshkent davlat universitetining filologiya fakultetini bitirgan.Toshkent oqshomi gazetasida kichik adabiy xodim, bolim mudiri, 197679-yillari Eronda tarjimon, Yoshlik jurnalida masul kotib (19851993), Ozbekiston Milliy axborot agentligining xalqaro axborotlar tahririyati bosh muharriri (1993), Jahon axborot agentligida (1994), Ozbekistonning Turkiyadagi elchixonasida Matbuot kotibi (199699), Ozbekiston Respublikasi Prezidenti Matbuot xizmatining yetakchi konsultanti (19992005) bolib ishlagan. 2005-yildan buyon Respublika baynalmilal madaniyat markazi direktori.Nosir Muhammad Ozbekiston Jurnalistlar uyushmasi (1972) va Yozuvchilar uyushmasi (1989) azosi, 20 ga yaqin sheriy va ilmiy-ommabop kitoblar muallifi.Taniqli suxandon Nasiba Maqsudova(19482017)Nasiba Maqsudova 1948-yilda tavallud topgan. Uzoq yillar Ozbekiston milliy tederadiokompaniyasida faoliyat yuritgan. Uning songgi 10 yillikdagi faoliyati xususiy telekanallar bilan boglandi. U Diydor shirin korsatuvining boshlovchilaridan biri edi.Nasiba Maqsudova 14 yoshidan televideniye sohasiga kirib kelgan. Qariyb 50 yil davomida suxandonlik qilgan.Nasiba Maqsudova Shuhrat medali, Oltin qalam milliy mukofoti sohibasi edi.Fizika-matematika fanlari doktori, professor Abdumajid Polatov (19492017)Mashhur olim, fizika-matematika fanlari doktori, professor Abdumajid Polatov Professor 1949-yil 4-martda Toshkentda tavallud topgan. 19661971-yillari Novosibirsk davlat universiteti matematika fakultetida tahsil olgan. 19711979-yillari Novosibirskdagi SSSR Fanlar akademiyasi Sibir bolimi Matematika instituti ilmiy xodimi bolib ishlagan.1976-yil fizika-matematika fanlari nomzodi, 19791994-yillarda Toshkent davlat universiteti amaliy matematika va mexanika fakulteti dotsenti, 19801992-yillarda brilliant bichish usullari boyicha qator grantlar sohibi, dasturlar rahbari bolgan.Songra 1992-yili fizika-matematika fanlari doktori, 19942000-yillarda ToshDU matematika va mexanika fakulteti professori, 20002002-yillarda OzMU kompyuter texnologiyalari fakulteti professori, 20022006-yillarda OzMU Ozbek filologiyasi fakulteti Kompyuter lingvistikasi kafedrasi mudiri sifatida faoliyatini davom ettirgan.1988-yildan buyon uning rahbarligida 12 ta nomzodlik dissertatsiyasi himoya qilingan. Matematika sohasida Polatov maktabi, Toshkent maktabi ilmiy yonalishi bilan tanilgan.19941998-yillarda Xalqaro informatika jamiyati (Germaniya), 1993-yildan Ozbekiston matematiklar jamiyati azosi, XXI asrning 2000 mashhur olimi (Kembrij) kitobiga kiritilgan.U Qavariq kopyoqlar (Novosibirsk, 1992), Ingliz tili (rus tilida. Toshkent, 1998), Dunyoviy ozbek tili (T.Mominova va I.Polatova bilan hamkorlikda. Toshkent, 2003), Hayot formulalari (qolyozma), Ingliz tili (ozbek tilida, qolyozma), Kompyuter lingvistikasi (2 jild, qolyozma), Inglizcha-ozbekcha-ruscha lugat kitoblari hamda Kompyuter lingvistikasi (S.Muhamedova bilan hamkorlikda. Toshkent, 2007) oquv qollanmasi muallifi edi.Abdumajid Polatov nafaqat matematika sohasida, balki ingliz tili, tilshunoslik, falsafa fanlari doktori, professori sifatida kitoblar yozgani uchun AQShning Who is who? (Kim aslida kim?) kitobiga kiritilgan.Ozbekiston Konstitutsiyaviy sudi raisi orinbosari Boritosh Mustafoyev (19492017)Boritosh Mustafoyev 1949-yilda Navoiy viloyatining Xatirchi tumanida tugilgan. 1971-yilda Toshkent davlat universitetining yuridik fakultetini tugatib, mehnat faoliyatini Samarqand viloyat prokuraturasining bolim prokurori lavozimidan boshlagan.Kop yillar davomida prokuratura organlarida masuliyatli lavozimlarda ishlab, 1989-yilda Ozbekiston prokurori, 1993-yilda esa Ozbekiston Bosh prokurori lavozimiga tayinlangan. 1998-yildan boshlab Ozbekiston Prezidentining Davlat maslahatchisi orinbosari, Adliya vazirining orinbosari, Konstitutsiyaviy sudining raisi, Markaziy saylov komissiyasining raisi, Oliy sudining raisi lavozimlarida ishladi.2014-yilda Ozbekiston Konstitutsiyaviy sudi raisining orinbosari lavozimiga saylanib, umrining oxirigacha shu lavozimda mehnat qilib keldi.Boritosh Mustafoyev Ozbekiston Respublikasida xizmat korsatgan yurist faxriy unvoni, II darajali Shon-sharaf va Mehnat shuhrati ordenlari bilan taqdirlangan. Oliy malaka darajali sudya. I darajali Davlat adliya maslahatchisi.Ozbekiston bank tizimi asoschilaridan biri Fayzulla Mullajonov (19502017)Ozbekiston bank tizimi asoschilaridan biri, atoqli iqtisodchi, Ozbekiston Respublikasi Markaziy banki raisi Fayzulla Maqsudjonovich Mullajonov 1950-yili Sirdaryo viloyatida tugildi. 1971-yili Toshkent xalq xojaligi instituti (hozirgi Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti)ni iqtisodchi mutaxassisligi boyicha tamomladi. Mehnat faoliyatini davlat banki Sirdaryo viloyati bolimida kredit nazoratchisi vazifasidan boshladi. Keyinchalik ushbu viloyatda bank sohasida turli masul lavozimlarda xizmat qildi.Katta mehnat va hayot tajribasiga ega bolgan F.Mullajonov 1991-yilda Ozbekiston Respublikasi Markaziy banki raisi etib tayinlandi. Ana shu ota masuliyatli lavozimda qariyb 26 yil samarali faoliyat korsatdi.F.Mullajonovning kop yillik samarali xizmatlari davlat tomonidan munosib taqdirlangan. U Ozbekiston Respublikasida xizmat korsatgan iqtisodchi faxriy unvoni, Mehnat shuhrati va Fidokorona xizmatlari uchun ordenlari bilan mukofotlangan edi.Shoir va tarjimon Usmon Qochqor (19532017)Shoir, tarjimon Usmon Qochqor 1953-yilning 15-iyulida Buxoro viloyatining Shofirkon tumanida tugilgan. Toshkent Davlat universiteti (hozirgi OZMU)ning filologiya fakultetini tugatgan.Gafur Gulom nomidagi Adabiyot va sanat nashriyotida (19751977), Shofirkonda ona tili va adabiyoti oqituvchisi (19771979), Ozbekiston nashriyotida muharrir (19791986), Cholpon nashriyotida (19861988), Yoshlik jurnalida, Manaviyat nashriyotida bosh muharrir lavozimida (19881996) ishlagan.Usmon Qochqorning birinchi sheriy toplami 1982-yilda Hayajonga komilgan dunyo nomi bilan chop etilgan. Akssiz sadolar (1986), Uyqudagi minora (1987), Ogir karvon (1991), Chamangul, Shiroq kabi sheriy kitoblari chop etilgan.Usmon Qochqorning Ogir karvon nomli sheriy toplamiga kirgan kopchilik sherlari inson ruhiyati, ruhiy olami, manaviyati haqida bitilgan goh qasida, goh pamflet bolib yangraydi. Shoir Quvgin dostonida qatagonlik davri aziyatlari, iztirob va alamlari haqida hikoya qiladi.U Ozarbayjon adiblaridan Sayyid Imoddiddin Nasimiyning Men bu jahonga sigmasman sherlar toplamini, Husayn Jovidning Amir Temur dramasini, Jalil Mammadqulizodaning qissa va hikoyalarini, Yusuf Samad oglining Qatl kuni, Anorning Besh qavatli uyning oltinchi qavati va boshqa asarlarini ozbek tiliga tarjima qilgan.Uning Chamangul (1996) nomli bolalar uchun yozilgan sheriy guldastasi Respublika Davlat matbuot qomitasi mukofotiga sazovor bolgan. dle 11.2
0